Komisja Papierów Wartościowych i Giełd jest - stosownie do treści art. 12 PrPapW -centralnym organem administracji rządowej w zakresie publicznego obrotu a także działalności giełd towarowych, giełdowych izb rozrachunkowych, maklerów giełd towarowych, podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa maklerskie na rynku towarów giełdowych oraz działalność domów składowych i podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa składowe. Nadzór nad działalnością Komisji sprawuje Prezes Rady Ministrów. Jej zadania, skład, organizację i sposób działania określają w szczególności przepisy art. 13-19 PrPapW. Uprawnienia szczegółowe Komisji zawarte są także w szeregu innych przepisów ustawy. Jest to organ o kompetencjach szerokich przeważnie nadzorczych i kontrolnych a także inspirujących i koordynujących sprawne funkcjonowanie rynku papierów wartościowych i giełd oraz ochronę inwestorów. Przewodniczący Komisji posiada uprawnienia prokuratora w sprawach cywilnych z zakresu publicznego obrotu, wynikające z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 17).
Szczególnie znaczące są kompetencje Komisji o charakterze administracyjnoprawnym, na mocy których oddziałuje ona na wszystkie praktycznie podmioty obrotu publicznego, tj. emitentów (subemitentów), maklerów giełdowych, podmioty zamierzające nabyć znaczne pakiety akcji, jak i na samą giełdę, o czym mowa będzie jeszcze we właściwym miejscu opracowania.
Z prawnego usytuowania i kompetencji przyznanych Komisji Papierów Wartościowych i Giełd wynika, że polska ustawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi - wzorem prawa francuskiego, dla zapewnienia prawidłowego obrotu tymi papierami w dużym stopniu wykorzystuje instrumenty administracyjnoprawne. Rozwiązanie to zapewnia nie tylko prawidłowy przebieg obrotu publicznego, ale także i przede wszystkim ochronę i bezpieczeństwo tego obrotu.